Historia

"Pierwsze wzmianki o kobzie występują w greckich kronikach z VI wieku. W X-XI wieku trafiła na Ruś Kijowską często odwiedzaną wówczas przez arabskich wędrownych uczonych. Samo słowo 'kobza' najprawdopodobniej pochodzi ze Środkowego Wschodu i weszło do języka ukraińskiego w XIII-tym wieku, w celu odróżnienia tego instrumentu od innych jemu podobnych, znanych jako 'husli'.

Kobza była ulubionym instrumentem ukraińskich kozaków, a także powszechnie używana zarówno przez rzesze ludności wiejskiej jak na dworach polskich królów i rosyjskich carów, gdzie spełniała podobną rolę jak lutnia w Zachodniej Europie. Na nieszczęście kobza, jak również jej kuzynka lutnia, wyszły z użycia i stopniowo zostały wyparte przez bandurę, gitarę i mandolinę, przy czym termin 'kobza' występował później jako synonim, którym określano bandurę.

Budowa

Tradycyjna kobza była rzeźbiona z jednego kawałka drewna i składała się z pudła ze strunami naciągniętymi wzdłuż niego, a liczba strun wahała się od trzech do ośmiu. Czasami miała też progi zrobione z kości oraz od trzech do czterech dodatkowych strun naciągniętych wzdłuż wierzchniej płyty. Struny były pojedynczo szarpane kostką lub palcami.

Niedawno były prowadzone próby wskrzeszenia oryginalnej progowej kobzy. Jednakże próby te odniosły mało znaczący sukces.

Współczesna kobza jest budowana w dwóch wersjach. Pierwsza jest siedmiostrunowym instrumentem a druga czterostrunową odmianą orkiestrową. Orkiestrowa kobza jest strojona w kadencjach (co pięć tonów) jak mandolina czy skrzypce i szarpana kostką. Jest ona używana w ukraińskich orkiestrach intrumentów ludowych, i produkowana w rozmiarach: prima, alto, tenor, bas i kontrabas.

Rumuni i Mołdawianie także mają podobny instrument, który nazywają kobzą. Pojawił się on w XVI wieku i miał od 8 do 12 jelitowych lub metalowych strun strojonych co cztery tony lub co pięć. Pochodzi z Bukowiny. Terminem 'kobza' okresla się także gitarę."

BANDURA

Powyższy tekst jest tłumaczeniem ze strony Ukraińskich Bandurzystów .