Gajda - dudy bułgarskie


Autor: Jacek Grekow

Jacek gra na Gajdach

Gajda jest bardzo rozpowszechniomym instrumentem w Bułarii i wykorzystywana była i jest w różnych obrzędach ludowych. Najczęściej gajdę można usłyszec na weselu bułgarskim, gdzie jeszcze w dzisiejszych czasach tańczone są tańce ludowe.
Powiedzenie :"Bez gajgy wesele nie może się obyć", potwierdza bardzo znaczacą rolę tego instrumentu w obrzędach ludowych.
W Bułgarii dość dobrze jest rozwinięte szkolnictwo związane nauką gry na instrumentach ludowych. Naukę gry na gajdzie mozna nawet studiować Akademii Muzycznej w Płowdiw. Poziom instrumentalistów kończacych tą Akademię jest bardzo wysoki.

Konstrukcja:
Gajda składa się z kilku części:
gajdunica - główna piszczałka z ośmioma otworami
rucziło - długa piszczałka dająca ton burdonowy
duchało - kawałek rurki z wentylem, którą się wdmuchuje powietrze
miech - wykonany z koziej skóry worek gromadzacy powietrze wdmuchiwane przez "duchało"

Instnieją instrumenty o różnej wysokości , a najbardziej rozpowszechnione sa gajdy o skali od g1 do a2. Gajda taka posiada dźwięki prawie całej gamy chromatycznej (g1, gis1, a1 , b1, h1, c2, cis2, d2, dis2, e2, f2, fis2, g2, a2 )
Spotykasię gajdy o stroju od d1, e1, f1, a1.
W południowej Bułgarii ( region o nazwie Rodopy) są również gajdy stroju niższym (tzw kaba gajdy) c, b, a, g małej oktawy.

Ze względu na to, iż dźwięk jest silny i przenikliwy, najczęściej gra się na gajdzie na wolnym powietrzu.

Posiada ona duże możliwości ornamentowania melodii jak i wyrazistość grania rytmicznych tanćów o metrum 5/8, 7/8, 9/8, 11/16, 13/16 i innych.


Copyright: Paweł Dziemski 1998, 1999, 2000
Ta strona jest częścią: Pierwszej Polskiej Strony Dudziarskiej